Loading

Rock Koncerti

Takmičenje

Ravničarske igre

Etno sokak

Rečnik ekoloških pojmova

Rečnik ekoloških pojmova predstavlja i pojašnjava reči i termine koji se najčešće koriste u oblasti zaštite životne sredine. Definicije su preuzete iz Zakona o zaštiti životne sredine (Sl. glasnik RS br.135/2004).

 

Pojam

Objašnjenje

životna sredina

sskup prirodnih i stvorenih vrednosti čiji složeni međusobni odnosi čine okruženje, odnosno prostor i uslove za život

kvalitet životne sredine

stanje životne sredine koje se iskazuje fizičkim, hemijskim, biološkim, estetskim i drugim indikatorima

prirodne vrednosti

 

prirodna bogatstva koje čine: vazduh, voda, zemljište, šume, geološki resursi, biljni i životinjski svet

zaštićeno prirodno dobro

očuvani deo prirode posebnih vrednosti i odlika (geodiverziteta, biodiverziteta, predela, pejzaža i dr.), koji ima trajni ekološki, naučni, kulturni, obrazovni, zdravstveno-rekreativni, turistički i drugi značaj, zbog čega kao dobro od opšteg interesa uživa posebnu zaštitu

javno prirodno dobro

 

uređeni ili neuređeni deo prirodnih bogatstva, odnosno vazduha, vodnih dobara, priobalja, podzemnih dobara, šumskih dobara, predela ili prostora, jednako dostupan svima

geodiverzitet

Prisustvo ili rasprostranjenost raznovrsnih elemenata i oblika geološke građe, geoloških struktura i procesa, geohronoloških jedinica, stena i minerala različitog sastava i načina postanka i raznovrsnih paleoekosistema menjanih u prostoru pod uticajima unutrašnjih i spoljašnjih geodinamičkih činilaca tokom geološkog vremena

biodiverzitet

 

raznovrsnost organizama u okviru vrste, među vrstama i među ekosistemima i obuhvata ukupnu raznovrsnost gena, vrsta i ekosistema na lokalnom, nacionalnom, regionalnom i globalnom nivou

katastar zagađivača

registar sistematizovanih informacija i podataka o zagađivačima medijuma životne sredine sa podacima o njihovoj lokaciji, proizvodnim procesima, karakteristikama, materijalnim bilansima na ulazima i izlazima sirovina, poluproizvoda i proizvoda, postrojenjima za prečišćavanje, tokovima otpada i zagađujućih materija i mestu njihovog ispuštanja, tretmana i odlaganja

aktivnost koja utiče na životnu sredinu

(u daljem tekstu: aktivnost) svaki zahvat (stalni ili privremeni) kojim se menjaju i/ili mogu promeniti stanja i uslovi u životnoj sredini, a odnosi se na: korišćenje resursa i prirodnih dobara; procese proizvodnje i prometa; distribuciju i upotrebu materijala; ispuštanje (emisiju) zagađujućih materija u vodu, vazduh ili zemljište; upravljanje otpadom i otpadnim vodama, hemikalijama i štetnim materijama; buku i vibracije; jonizujuće i nejonizujuće zračenje; udese

postrojenje

stacionarna tehnička jedinica u kojoj se izvodi jedna ili više aktivnosti koje su utvrđene posebnim propisom i za čiji rad se izdaje dozvola, kao i svaka druga aktivnost kod koje postoji tehnička povezanost sa aktivnostima koje se izvode na tom mestu i koja može proizvesti emisije i zagađenja

zagađivanje životne sredine

unošenje zagađujućih materija ili energije u životnu sredinu, izazvano ljudskim delatnostima ili prirodnim procesima koje ili može imati štetne posledice na kvalitet životne sredine i zdravlja ljudi

kapacitet životne sredine

sposobnost životne sredine da prihvati određenu količinu zagađujućih materija po jedinici vremena i prostora tako da ne nastupi nepovratna šteta u životnoj sredini

ugrožena životna sredina

određeni deo prostora gde zagađenje ili rizik od zagađenja prevazilazi kapacitet životne sredine

zagađivač

pravno ili fizičko lice koje svojom aktivnošću ili neaktivnošću zagađuje životnu sredinu

zagađujuće materije

materije čije ispuštanje u životnu sredinu utiče ili može uticati na njen prirodni sastav, osobine i integritet

opterećenje životne sredine

pojedinačni ili zbirni uticaj aktivnosti na životnu sredinu koje se može izraziti kao ukupno (više srodnih komponenti), zajedničko (više raznorodnih komponenti), dozvoljeno ( u okviru graničnih vrednosti) i prekomerno (preko dozvoljenih vrednosti) opterećenje

degradacija životne sredine

proces narušavanja kvaliteta životne sredine koji nastaje prirodnom ili ljudskom aktivnošću ili je posledica nepreduzimanja mera radi otklanjanja uzroka narušavanja kvaliteta ili štete po životnu sredinu, prirodne ili radom stvorene vrednosti

emisija

ispuštanje zagađujućih materija ili energije iz individualnih i/ili difuznih izvora u životnu sredinu i njene medijume

imisija

koncentracija zagađujućih materija i nivo energije u životnoj sredini kojom se izražava kvalitet životne sredine u određenom vremenu i prostoru

otpad

svaki predmet ili supstanca, kategorisan prema utvrđenoj klasifikaciji otpada sa kojim vlasnik postupa ili ima obavezu da postupa, odnosno upravlja

opasne materije

hemikalije i druge materije koje imaju štetne i opasne karakteristike

najbolje dostupne tenike

predstavljaju najefektivnije i najnaprednije faze u razvoju određenih aktivnosti i način njihovog obavljanja koji omogućava pogodniju primenu određenih tehnika za zadovoljavanje graničnih vrednosti emisija koje su projektovane tako da spreče ili gde to nije izvodljivo, smanje emisije i uticaj na životnu sredinu u celini

rizik

određeni nivo verovatnoće da neka aktivnost, direktno ili indirektno, izazove opasnost po životnu sredinu, život i zdravlje ljudi

udes

iznenadni i nekontrolisani događaj ili niz događaja, koji nastaje nekontrolisanim oslobađanjem, izlivanjem ili rasipanjem opasnih materija pri proizvodnji, prometu, upotrebi, prevozu, preradi, skladištenju, odlaganju ili dugotrajnom neadekvatnom čuvanju. Ovaj izraz ne obuhvata: vojna postrojenja; nuklearne udese; genetički modifikovane organizme; transport organskih materija cevovodima, uključujući i pumpne stanice; udese pri istraživanju i eksploataciji mineralnih sirovina, oštećenja brana, sa izuzetkom posledica industrijskih udesa prouzrokovanim takvim oštećenjem

sanacija (remedijacija)

proces preduzimanja mera za zaustavljanje zagađenja i dalje degradacije životne sredine do nivoa koji je bezbedan za buduće korišćenje lokacije uključujući uređejne prostora, revitalizaciju i rekultivaciju

javnost

jedno ili više fizičkih ili pravnih lica, njihova udruženja, organizacije ili grupe